TSE ECE R 115 - OTOGAZ DÖNÜŞÜM FİRMALARI DİKKATİNE

paradiso · BİNBAŞI Popülerlik Puanı: 1556.90 Kayıt: 19 Mar 2006 Mesaj: 501

(Tamamı alıntıdır)
Kaynak: tomder.org
Ayrıca Daha detaylı bilgi için: https://www.tse.org.tr/turkish/abone/StandardDetay.asp?STDNO=57889&sira=0

Yukarıdaki adresleri ziyaret ederek tam metne ve klavuza ulaşabilirsiniz. Aşağıdaki bilgiler fikir edinilmesi için eklenmiştir.

Ön söz

- Bu yönetmelik, 12 Aralık 2003 tarihli Addendum 114, Regülasyon No 115 esas alınarak hazırlanmıştır.

İçindekiler

Sayfa

1. Kapsam

2. Tanımlar

3. Onay başvurusu

4. İşaretler

5. Onay

6. Sonradan takılan sistemlere ilişkin özellikler

7. El kitapları

8. Sonradan takılan sistem tip onayında değişiklik yapılması ve onay kapsamının genişletilmesi

9. İmalâtın uygunluğu

10. İmalâtın uygunsuzluğu için verilecek cezalar

11. İmalâtın tamamen durdurulması

12. Onay deneylerinin yapılmasından sorumlu teknik servislerin ve idari bölümlerin isim ve adresleri ..

EKLER

Ek 1A - Yönetmelik No. 115 uyarınca, bir sonradan takılan LPG sistemi tip onayının verilmesi, kapsamının genişletilmesi, reddedilmesi veya geri çekilmesi ya da imalâtının tamamen durdurulması ile ilgili bildirim

Ek 1A - İlâve - Yönetmelik No. 115 uyarınca, bir sonradan takılan LPG sistemi tipi ile ilgili bildirime İlave

Ek 1B - Yönetmelik No. 115 uyarınca, bir sonradan takılan CNG sistemi tip onayının verilmesi, kapsamının genişletilmesi, reddedilmesi veya geri çekilmesi ya da imalâtının tamamen durdurulması ile ilgili bildirim

Ek 1B - İlâve - Yönetmelik No. 115 uyarınca, bir sonradan takılan CNG sistemi tipi ile ilgili bildirime İlave

Ek 2A - Sonradan takılan LPG sistemi tip onayı işaretinin düzenlenmesi

Ek 2B - Sonradan takılan CNG sistemi tip onayı işaretinin düzenlenmesi

Ek 3A - Taşıtlara monte edilen sonradan takılan LPG sistemlerinin tip onayı için gerekli bilgilerin tam listesi.

Ek 3B - Taşıtlara monte edilen sonradan takılan CNG sistemlerinin tip onayı için gerekli bilgilerin tam listesi.

Ek 4 - Taşıtlara monte edilen sonradan takılan CNG/LPG sistemlerinde sızdırmazlık deneyi işlemleri

Ek 5 - LPG ve CNG tanklarının taşıtlara tespit edilmesine ilişkin hükümler.

I. Tahrik sistemlerinde LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) kullanılması amacıyla motorlu taşıtlara monte edilecek sonradan takılan özel LPG sistemlerinin

II. Tahrik sistemlerinde CNG (sıkıştırılmış doğal gaz) kullanılması amacıyla motorlu taşıtlara monte edilecek sonradan takılan özel CNG sistemlerinin

onayı ile ilgili hükümler

1 Kapsam

Bu yönetmelik;

1.1 Bölüm I: Tahrik sistemlerinde LPG kullanılması amacıyla motorlu taşıtlara monte edilecek sonradan takılan (retrofit) özel LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) sistemlerini ve

Bölüm II: Tahrik sistemlerinde CNG kullanılması amacıyla motorlu taşıtlara monte edilecek sonradan takılan (retrofit) özel CNG (sıkıştırılmış doğal gaz) sistemlerini

kapsar.

1.2 Bu yönetmelik, sonradan takılan sistem imalâtçısının sistemin bütününün başlangıçtaki özelliklerini koruduğu durumlarda, onaylanan özel taşıt grubu için geçerlidir.

1.3 Sonradan takılan sistemlerin taşıtlara doğru şekilde monte edilip edilmediğini doğrulamak amacıyla yapılan işlemler, kontroller ve muayeneler taşıtın tescil edildiği Anlaşmaya taraf ülkenin yetkisinde olduğundan, bu yönetmelik bu işlemlere uygulanmaz.

1.4 Bu yönetmelik, M ve N kategorisi taşıtlara takılması tasarlanan sonradan takılan sistemlere uygulanır.

Farklı kategoriler (M1, N1 veya diğerleri) ile ilgili şartlar, Madde 2 ilâ Madde 7’de tanımlanmıştır.

Tâdil edilmiş taşıt, ilk tip onayının verilmesinde esas alınan yönetmeliğin tüm hükümlerine uygun olmaya devam edecektir.

1.5 Bu yönetmeliğin emniyet şartları, tüm onaylanmış taşıtlar için geçerlidir.

Bu yönetmeliğin emisyon şartları, 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 83’te öngörülen şartların uygulanmasından önce onaylanmış taşıtlar için geçerli değildir 1).

01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 83’ün şartlarının uygulanmasından önce onaylanmış taşıtlar için1), ulusal mevzuat hükümleri uygulanabilir. Bu yönetmelikte öngörülen emisyon şartları, 02 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 49’un şartlarının uygulanmasından önce onaylanmış motorlar için geçerli değildir 2).

02 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 49’un şartlarının uygulanmasından önce onaylanmış motorlar için 2), ulusal mevzuat hükümleri uygulanabilir.

2 Tarifler

2.1 Sonradan takılan LPG veya CNG sistemi onayı
LPG veya CNG kullanmak amacıyla motorlu taşıtlara monte edilecek sonradan takılan bir sistem tipinin onaylanması.

2.1.1 Onaylı bir tipe ait sonradan takılan özel bir LPG sistemi, 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 67, Bölüm I’e ve özel taşıt montaj el kitabına göre sınıflandırılmış ve onaylanmış birkaç aksamdan oluşabilir.

2.1.2 Onaylı bir tipe ait sonradan takılan özel bir CNG sistemi, Yönetmelik No. 110, Bölüm I ve özel taşıt montaj el kitabına göre sınıflandırılmış ve onaylanmış birkaç aksamdan oluşabilir.

2.1.3 Bir taşıt, sadece acil durumlarda kullanılabilen, kapasitesi 15 litre veya daha az olan bir yakıt deposu ile donatıldığında, bu taşıt "tek yakıtlı taşıt" olarak değerlendirilir.

2.2 Onaylı bir tipin sonradan takılan özel LPG veya CNG sistemi
Aşağıdaki hususlar bakımından aralarında bir farklılık bulunmayan sistemler:

2.2.1 Sonradan takılan sistem imalâtçısı (sonradan takılan sistem onay başvurusundan sorumlu);

2.2.2 Aynı imalâtçıya ait basınç düzenleyicisi (regülatörü)/buharlaştırıcı tipi;

2.2.3 Aynı imalâtçıya ait gaz besleme sistemi tipi (yani; gelen havayı karıştırma ünitesi, püskürtücü cihaz, buhar veya sıvı, tek noktalı veya çok noktalı püskürtme sistemi, ...);

2.2.4 Aynı imalâtçıya ait algılayıcı ve harekete geçirici (aktüatör) takımı tipleri;

2.2.5 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 67, veya Yönetmelik No. 110’da istenildiği şekilde, uygulanabildiğinde aynı imalâtçıya ait emniyet tertibatı tipi (yani, tahliye vanası, ...),

2.2.6 Aynı imalâtçıya ait yakıt tankı tipi,

2.2.7 Aynı imalâtçıya ait yakıt tankı aksesuarlarının tipi,

2.2.8 Yakıt tankı bağlantı tertibatları,

Not- Madde 2.2.5, Madde 2.2.6, Madde 2.2.7 ve Madde 2.2.8 bakımından, sonradan takılan sistem imalâtçısı, onaya dâhil edilen diğer aksamı, karşılıklı değiştirilebilir kalemler olarak montaj el kitabına koyabilir (Madde 7).

2.2.9 Aynı imalâtçıya ait Elektronik Kumanda Ünitesi (ECU = Electronic control unit) tipi,

2.2.10 Temel yazılım ilkeleri ve sistem stratejisi,

2.2.11 Montaj el kitabı (Madde 7),

2.2.12 Son kullanıcılar için hazırlanmış kullanım el kitabı (Madde 7).

2.3 İmalâtçı
Sonradan takılan LPG ve CNG sistemlerinin imalâtı konusunda teknik sorumluluğu üstlenebilecek ve kalite kontrolünü ve imalâtın uygunluğunu sağlamak için gerekli özelliklere ve vasıtalara sahip olduğunu gösterebilecek durumda olan bir kuruluş.

2.4 Ana taşıt
Bu yönetmeliğin amaçları bakımından, LPG sistemi ve CNG sistemi konusunda, üzerinde yapılacak deneylerle bu yönetmeliğin şartlarına uygun olup olmadığı belirlenecek olan taşıt olarak seçilmiş ve bir grubun üyesi olan taşıtlara referans teşkil eden taşıt.

2.4.1 Grup üyesi taşıt
Bu yönetmeliğin amaçları bakımından, tip onayı talebinde bulunulan sonradan takılan sistem tipi ile donatılmış olan ve ana taşıtla aşağıdaki temel özellikleri paylaşan bir taşıt.

2.4.1.1 a) Aynı taşıt imalâtçısı tarafından üretilmiş olmak.

b) Aynı M1 veya M2 veya M3 veya N1 veya N2 veya N3 kategorisi altında sınıflandırılmış olmak (N1 kategorisi taşıtlar M1 kategorisi ile aynı gruba ait olabilir (ana taşıt)).

c) Aynı emisyon sınırlarına tâbi olmak.

d) Gaz besleme sistemi tüm motor için bir merkezî ölçüme aleti ile donatılmış ise, ana taşıt motorunun 0,7 ilâ 1,15 katı arasında tasdik edilmiş çıkış gücüne sahip olmak. Gaz besleme sisteminde her silindir için ayrı bir ölçme aleti varsa, silindir başına ana taşıt motorunun 0,7 ilâ 1,15 katı arasında tasdik edilmiş çıkış gücüne sahip olmak.

e) Yakıt besleme ve yanma süreci (püskürtme: doğrudan veya dolaylı, tek noktalı veya çok noktalı …)

f) Aynı kirlilik kontrol sistemine sahip olmak:

- Varsa, aynı tip egzoz gazı dönüştürücüsü (üç yollu, oksidasyon, NOx giderici ....)

- Hava püskürtme (var veya yok)

- Egzoz gazı geri dönüşümü (EGR = Exhaust gas recirculation ) (var veya yok).

Deneye tâbi tutulan taşıtta hava püskürtme veya EGR ünitesi yoksa, bu cihazlara sahip motorlara izin verilir.

2.4.1.2 Onay işlemleri Madde 2.4.1.1’de belirtildiği gibi bir taşıt grubuna uygulanıyorsa, deneyler, onaydan sorumlu teknik servisle görüş birliği sağlandıktan sonra seçilecek en az iki taşıtla (azamî ve asgarî motor gücüne sahip) sınırlı tutulabilir.

Taşıt grubunun güç aralığı %10’dan az ise, sadece bir taşıtının deneye tâbi tutulması mümkündür.

2.4.1.3 (d) bendinin şartları bakımından, bir inceleme sonunda iki gaz yakıtlı taşıtın, sırasıyla P1 ve P2 (P1 < P2) tasdik edilmiş çıkış güçleri hariç olmak kaydıyla, aynı grubun üyeleri olabileceğinin gösterilmesi ve her iki taşıtın da sanki ana taşıtlarmış gibi deneye tâbi tutulması halinde, grup ilişkisinin, tasdik edilmiş çıkış gücü 0,7*P1 ile 1,15*P2 arasında kalan tüm taşıtlar için geçerli olduğu kabul edilmelidir..

2.5 Sonradan takılan LPG sistemlerinin aksamlarına ilişkin tarifler konusunda 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 67’ye bakılmalıdır.

2.6 Sonradan takılan CNG sistemlerinin aksamlarına ilişkin tarifler konusunda Yönetmelik No. 110’a bakılmalıdır.

3 Onay başvurusu

3.1 Sonradan takılan belirli bir sistemin onay başvurusu, imalâtçı veya onun tam yetkili temsilcisi tarafından yapılmalıdır.

3.2 Onay başvurusuyla birlikte aşağıdaki ayrıntıları içeren dokümanlar üç kopya halinde sunulmalıdır:

3.2.1 Bu yönetmelikte LPG sistemi için Ek 3A’da ve CNG sistemi için Ek 3B’de belirtilen tek tek tüm aksamın onay numaraları da dâhil olmak üzere, ilgili tüm ayrıntılarla sonradan takılan sistemin tarifi,
3.2.2 Bu yönetmeliğin şartlarına göre deneye tâbi tutulacak ana taşıt veya taşıtların tarifi,

3.2.3 Sadece çift yakıtlı konfigürasyonlarda, orijinal ana taşıt üzerinde yapılan tüm değişiklik ve tadilatların tarifi,

3.2.4 Sistemin bu yönetmelik Madde 6’da belirtilen özelliklere uygunluğun doğrulanması,

3.3 Sonradan takılan sistemin taşıtlara nasıl monte edileceğini gösteren montaj el kitabı,

3.4 Son kullanıcılar için kullanıcı el kitabı,

3.5 Ana taşıta/taşıtlara uygun bir şekilde monte edilmiş sonradan takılan özel sistemin bir numunesi.

4 İşaretlemeler

4.1 Tip onayına sunulan sonradan takılan özel bir sistem numunesi/numuneleri, Ek 2A ve Ek 2B’de gösterildiği gibi sonradan takılan sistem imalâtçısının ticarî isim veya markasını ve tipini gösteren bir plâka ile birlikte olmalıdır.

4.2 Madde 2’de tanımlandığı gibi belli bir gruba mensup bir taşıta takılmış tüm sonradan takılan sistemler, üzerinde Ek 2A ve Ek 2B’de belirtildiği gibi onay numarası ve teknik özelliklerin yer aldığı bir plâka ile tanımlanmalıdır. Bu plâka taşıta kalıcı olarak tespit edilmeli ve açıkça okunabilir ve silinmez olmalıdır.

5 Onay

5.1 Onaya sunulan sonradan takılan sistem numunesinin bu yönetmeliğin Madde 6’daki şartları sağlaması halinde, bu sonradan takılan sisteme tip onayı verilmelidir.

5.2 Onaylanan her sonradan takılan sistem tipine belli bir onay numarası verilmelidir. Bu numaranın ilk iki rakamı (halihazırda yönetmeliğin orijinal hali için “00”), onayın verildiği tarihte bu yönetmelikte yapılan en son önemli teknik değişiklikleri içeren değişiklik serilerini göstermelidir. Aynı Anlaşmaya taraf olan bir ülke, aynı tip onayı numarasını başka bir sonradan takılan sistem tipine vermemelidir.

5.3 Bu yönetmeliğe göre sonradan takılan bir sistemin tipin/aksamın onayı veya onayın reddedilmesi veya onay kapsamının genişletilmesi ile ilgili bildirim, bu Yönetmeliğin Ek 1A ve Ek 1B’deki örneğe uygun bir form kullanılarak, bu yönetmeliği uygulayan Anlaşmaya taraf ülkelere bildirilmelidir.

5.4 Bu yönetmeliğe göre onaylanmış bir tipe uygun olan tüm sonradan takılan sistemlerde, Ek 2A ve Ek 2B’de gösterildiği şekilde, Madde 4.1’de belirtilen işarete ilâve olarak uluslararası onay işareti plâkaya konulmalıdır. Bu onay işareti aşağıdaki unsurlardan oluşmalıdır:

5.4.1 “E” harfini ve onu takip eden onayı veren ülkenin ayrım numarasını çevreleyen bir daire 3).
5.4.2. Madde 5.4.1’de belirtilen dairenin sağına bu yönetmeliğin numarası ve onu takiben “R” harfi, bir tire (-) ve onay numarası konur. Bu onay numarası, bu yönetmelikte yapılan en son seri numaralı değişiklikleri gösteren iki rakam ve onları takip eden ve bu tip için düzenlenmiş bildirim formunda yer alan sonradan takılan sistemin tip onayı numarasından (Madde 5.2 ve Ek 1A ile Ek 1B) oluşur.

5.5 Onay işareti açıkça okunabilir ve silinmez olmalıdır.

5.6 Bu Yönetmeliğin Ek 2A ve Ek 2B’de, onay işaretinin bulunduğu söz konusu plâkanın düzenlenmesi ile ilgili örnekler verilmiştir.

6 Sonradan takılan sistemlere ilişkin özellikler

6.1 BÖLÜM I - Sonradan takılan LPG sisteminin özellikleri:

6.1.1 Bir taşıtın tahrik sisteminde LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) kullanılması amacıyla takılacak belirli donanımların montaj şartları

6.1.1.1 Bir sonradan takılan LPG sistemi en az aşağıdaki aksamlardan oluşmalıdır:

6.1.1.1.1 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 67’de belirtilen ve gerekli olduğu kabul edilen aksam,

6.1.1.1.2 Montaj el kitabı,

6.1.1.1.3 Son kullanıcılar için kullanıcı el kitabı.

6.1.1.2 Sonradan takılan LPG sistemi, ayrıca, 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 67’de isteğe bağlı aksam olarak belirtilen parçaları da içerebilir.

6.1.1.3 Yukarıda belirtilen montaj el kitabında tanımlandığı gibi düzgün bir şekilde taşıta monte edilen sonradan takılan LPG sistemi, 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 67’de belirtilen montaj şartlarına uygun olmalıdır. Yakıt tankının taşıta tespit edilmesi konusunda, bu Yönetmeliğe ilişik Ek 5 hükümlerinin yerine getirilmesi halinde, 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 67’nin şartlarının sağlandığı kabul edilmelidir.

6.1.2 Gaz hâlindeki kirleticilerin emisyonları ve CO2 emisyonları (sadece M1 kategorisi taşıtlar için)

6.1.2.1 Bu yönetmeliğin Madde 2’de belirtildiği gibi ana taşıta monte edilmiş bir adet sonradan takılan LPG sistemi numunesi, uygulanabildiğinde Yönetmelik No. 83 4) ve Yönetmelik No. 101 veya Yönetmelik No. 49’da 5) tarif edilen deney işlemlerine tâbi tutulmalıdır. Taşıtlar ve/veya motorlar, ayrıca, motorlar için Yönetmelik No. 85’te veya taşıtlar için aşağıda Madde 6.1.3’te tanımlandığı gibi azamî güç karşılaştırma deneyine tâbi tutulmalıdır.

6.1.2.2 Motorla ilgili yakıt şartları: Motorda normal olarak kullanılan yakıt tipi:

(a) Sadece LPG
(b) Kurşunsuz benzin veya LPG veya her ikisi birden
(c) Kurşunlu benzin veya LPG veya her ikisi birden
(d) Dizel yakıt veya dizel yakıt ve LPG veya her ikisi birden

olabilir.

6.1.2.3 " Gaz hâlindeki kirleticiler";

(i) Karbon monoksit
(ii) Aşağıdaki oranlarda hidrokarbonlar:
Benzin için CH1,85
Dizel yakıt için CH1,86
LPG için CH2,52
Çift yakıt için CH (tanımlanacak).

(iii) Azot oksitler (azot dioksit (NO2) eşdeğeri cinsinden tanımlanacaktır).

6.1.2.4 Egzoz emisyonları (M1 ve N1 kategorisi taşıtlar ve M1 kategorisi taşıtlar için CO2 emisyonları):

Ana taşıt/taşıtlar, aşağıdaki şekilde Yönetmelik No. 83’te 4) belirtilen deneye tâbi tutulur:

Tip I: Soğuk çalıştırmadan sonra aşağıdaki her yakıt için üç egzoz borusu emisyon ölçümü:

(i) Referans benzin,
(ii) Referans LPG A,
(iii) Referans LPG B.

CO, HC, NOx ve HC + NOx emisyonları, Yönetmelik No. 83’e 4) göre hesaplanmalıdır.

Referans benzin kullanan deney taşıtı/taşıtları, taşıtın/taşıtların tip onayı sırasında uygulanan bozulma faktörleri de dâhil olmak üzere, taşıtın/taşıtların tip onayında söz konusu olan sınır değerlere uygun olacaktır.

Sonradan takılan sistemle donatılmış ve iki referans gaz kullanan taşıta/taşıtlara ilişkin emisyon şartları, düzenlenen her kirletici madde (CO, HC + NOx) için elde edilen sonuçların aşağıdaki şartları sağlaması halinde yerine getirilmiş sayılacaktır:

(1) (MA + MB)/2 < 0.85S + 0,4G
(2) MA ve MB < G

Burada;
MA: Sonradan takılan sistemle ve LPG A yakıtı ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, tek bir kirletici maddeye (CO/HC/NOx) ait emisyonun 4) veya iki kirletici maddeye (HC + NOx) ait emisyon toplamının ortalama değerini,

MB: Sonradan takılan sistemle ve LPG B yakıtı ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, tek bir kirletici maddeye (CO/HC/NOx) ait emisyonun 4) veya iki kirletici maddeye (HC + NOx) ait emisyon toplamının ortalama değerini,

S: Referans benzin ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, tek bir kirletici maddeye (CO/HC/NOx) ait emisyonun 4) veya iki kirletici maddeye (HC + NOx) ait emisyon toplamının ortalama değerini,

G: Taşıtın/taşıtların tip onayına göre, tek bir kirletici maddeye (CO/HC/NOx) ait emisyonun 4)) veya iki kirletici maddeye (HC + NOx) ait emisyon toplamının sınır değerinin bozulma faktörlerine bölünmesiyle bulunan rakamı,

ifade eder.

CO2 emisyonları, her ana taşıt için Yönetmelik No. 101’e göre hesaplanır.

CO2 emisyonları ortalama değeri aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Burada;
i: Ana taşıtların sayısını (i = 1 ilâ n)

CO2Ai: Sonradan takılan sistemli i nolu taşıtta LPG A yakıtı ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, CO2 emisyonlarının ortalama değerini;

CO2Bi: Sonradan takılan sistemli i nolu taşıtta LPG B yakıtı ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, CO2 emisyonlarının ortalama değerini;

CO2benzin.i: i nolu taşıtta referans benzin ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, CO2 emisyonlarının ortalama değerini;

ifade eder.

CO2 emisyonları ve yakıt tüketimi oranları aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Gruba mensup her taşıt için, resmî CO2 emisyonu değerleri yukarıdaki oranlarla çarpılır.

6.1.2.5 Egzoz emisyonları (M2, M3, N2 ve N3 kategorisi taşıtlar)
Ana motor/motorlar, aşağıdaki şekilde, Yönetmelik No. 49’da 5). belirtilen deneye tâbi tutulur:

Aşağıdaki her yakıt için 13 modlu çevrimde emisyon ölçümleri:

(i) Referans dizel yakıt,
(ii) Ticarî LPG.

CO, HC, NOx emisyonları ve parçacıklar, Yönetmelik No. 49’a 5) göre hesaplanmalıdır

Referans dizel kullanan deney motoru/motorları, tip onayı sırasında motorun/motorların tip onayına göre uygulanan sınır değerlere uygun olmalıdır.

Sonradan takılan sistemle donatılmış ve LPG kullanan motora/motorlara ilişkin emisyon şartları, düzenlenen her kirletici madde (CO, HC, NOx ve parçacıklar) için elde edilen sonuçların aşağıdaki şartları sağlaması halinde, yerine getirilmiş sayılacaktır:

(1) M < 0,85S + 0,4G
(2) M < G

Burada;
M: Sonradan takılan sistemle ve LPG ile yapılan 13 modlu deney sonucunda elde edilen, bir kirletici maddeye ait emisyonların değerini;

S: Referans dizel yakıt ile yapılan 13 modlu deney sonucunda elde edilen, bir kirletici maddeye ait emisyonların değerini;
G: Motorun/motorların tip onayına göre bir kirletici maddeye ait emisyonların sınır değerini,

ifade eder.

6.1.3 Güç şartları
Ana taşıt/taşıtlar veya motor/motorlar aşağıdaki deneylere tâbi tutulmalıdır:

6.1.3.1 Bu yönetmelikte Madde 2’de belirtildiği gibi ana taşıta/taşıtlara veya ana motora/motorlara monte edilmiş bir adet sonradan takılan LPG sistemi numunesi, Madde 6.1.3.2 veya Madde 6.1.3.3’te tarif edilen deney işlemlerine tâbi tutulmalıdır.

6.1.3.2 Şasi dinamometresi yöntemi:
Bir şasi dinamometresi ile her ana taşıtta, aşağıdaki yakıtlardan her biriyle tekerleklerdeki azamî güç ölçülür:

(i) Referans benzin,
(ii) Referans LPG A veya B.

LPG ile ölçülen güç, benzinle ölçülen güçten +%5 düşük olmalıdır.

Güç ölçümlerinin ortalaması aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Motor gücü oranı aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Gruba mensup her taşıt için, resmî motor gücü değerleri yukarıdaki oranla çarpılır.

6.1.3.3 Motor dinamometresi yöntemi:
Yönetmelik No. 85’e göre, bir motor dinamometresi ile her ana taşıtta/taşıtlarda, aşağıdaki yakıtlardan her biriyle krank milindeki azamî güç ölçülür:

(i) Ticarî benzin veya dizel yakıt,
(ii) Ticarî LPG,

Güç ölçümlerinin ortalaması aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Motor gücü oranı aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Gruba mensup her taşıt için, resmî motor gücü değerleri yukarıdaki oranla çarpılır.

6.2 BÖLÜM II - Sonradan takılan CNG sistemi özellikleri:

6.2.1 Bir taşıtın tahrik sisteminde sıkıştırılmış doğal gaz (CNG) kullanılması amacıyla takılacak belirli donanımların montaj şartları

6.2.1.1 Bir sonradan takılan CNG sistemi en az aşağıdaki aksamlardan oluşmalıdır:

6.2.1.1.1 Yönetmelik No. 110’da belirtilen ve gerekli kabul edilen aksam,

6.2.1.1.2 Montaj el kitabı,
6.2.1.1.3 Son kullanıcılar için kullanıcı el kitabı.

6.2.1.2 Sonradan takılan CNG sistemi ayrıca, Yönetmelik No. 110’da isteğe bağlı aksam olarak belirtilen parçaları da içerebilir.

6.2.1.3 Yukarıda işaret edilen montaj el kitabında tanımlandığı gibi düzgün bir şekilde taşıta monte edilen sonradan takılan CNG sistemi, Yönetmelik No. 110’da belirtilen montaj şartlarına uygun olmalıdır. Yakıt tankının taşıta tespit edilmesi konusunda, bu Yönetmeliğin Ek 5 hükümlerinin yerine getirilmesi halinde, Yönetmelik No. 110’da belirtilen şartların sağlandığı kabul edilmelidir.

6.2.2 Gaz hâlindeki kirleticilerin emisyonları ve CO2 emisyonları (sadece M1 kategorisi taşıtlar için)

6.2.2.1 Bu yönetmelikte Madde 2’de belirtildiği şekilde ana taşıta monte edilmiş bir adet sonradan takılan CNG sistemi numunesi, uygulanabildiğinde Yönetmelik No. 83 4) ve Yönetmelik No. 101 veya Yönetmelik No. 49’da 5) tarif edilen deney işlemlerine tâbi tutulmalıdır.

Taşıtlar ve/veya motorlar ayrıca, motorlar için Yönetmelik No. 85’te veya taşıtlar için aşağıda Madde 6.2.3’te tanımlandığı gibi azamî güç karşılaştırma deneyine tâbi tutulmalıdır.

6.2.2.2 Motorla ilgili yakıt şartları: Motorda normal olarak kullanılan yakıt tipi:

(a) Sadece CNG
(b) Kurşunsuz benzin veya CNG veya her ikisi birden
(c) Kurşunlu benzin veya CNG veya her ikisi birden
(d) Dizel yakıt veya dizel yakıt ve CNG veya her ikisi birden
olabilir

6.2.2.3 " Gaz hâlindeki kirleticiler";

(i) Karbon monoksit

(ii) Aşağıdaki oranlarda hidrokarbonlar:

Benzin için CH1,85,
Dizel yakıt için CH1,86,
CNG için CH4,
Çift yakıt için CH (tanımlanacak);

(iii) Azot oksitler (azot dioksit (NO2) eşdeğeri cinsinden tanımlanacaktır).

6.2.2.4 Egzoz emisyonları (M1 ve N1 kategorisi taşıtlar ve M1 kategorisi taşıtlar için CO2 emisyonları):
Ana taşıt/taşıtlar, aşağıdaki şekilde, Yönetmelik No. 83’te 4) belirtilen deneylere tâbi tutulur:

Tip I: Soğuk çalıştırmadan sonra aşağıdaki her yakıt için üç egzoz borusu emisyon ölçümü:

(i) Referans benzin,
(ii) Referans G2O yakıt,
(iii) Referans G25 yakıt.

CO, HC, NOx ve HC + NOx emisyonları, Yönetmelik No. 83’e 4) göre hesaplanmalıdır.

Referans benzin kullanan deney taşıtı/taşıtları, taşıtın/taşıtların tip onayı sırasında uygulanan bozulma faktörleri de dâhil olmak üzere, taşıtın/taşıtların tip onayında söz konusu olan sınır değerlere uygun olacaktır.

Sonradan takılan sistemle donatılmış ve iki referans gazı kullanan taşıta/taşıtlara ilişkin emisyon şartları, düzenlenen her kirletici madde (CO, HC + NOx) için elde edilen sonuçların aşağıdaki şartları sağlaması halinde, yerine getirilmiş sayılacaktır:
(1) (MG20 + MG25)/2 < 0,85S + 0,4G
(2) MG20 ve MG25 < G

Burada;
MG20: Sonradan takılan sistemle ve G20 yakıtı ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, tek bir kirletici maddeye (CO/HC/NOx) ait emisyonların 4) veya iki kirletici maddeye (HC + NOx) ait emisyon toplamının ortalama değerini,

MG25: Sonradan takılan sistemle ve G25 yakıtı ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, tek bir kirletici maddeye (CO/HC/NOx) ait emisyonların 4) veya iki kirletici maddeye (HC + NOx) ait emisyon toplamının ortalama değerini,

S: Referans benzin ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, tek bir kirletici maddeye (CO/HC/NOx) ait emisyonların 4) veya iki kirletici maddeye (HC + NOx) ait emisyon toplamının ortalama değerini,

G: Taşıtın/taşıtların tip onayına göre, tek bir kirletici maddeye (CO/HC/NOx) ait emisyonların 4) veya iki kirletici maddeye (HC + NOx) ait emisyon toplamının sınır değerinin bozulma faktörlerine bölünmesiyle bulunan rakamı,

ifade eder.

CO2 emisyonları, her ana taşıt için Yönetmelik No.101’e göre hesaplanır.

CO2 emisyonları ortalama değeri aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Burada;
i: Ana taşıt sayısını (i = 1 ila n),

CO2G20: Sonradan takılan sistemli i nolu taşıtta G20 yakıtı ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, CO2 emisyonlarının ortalama değerini,

CO2G25: Sonradan takılan sistemli i nolu taşıtta G25 yakıtı ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, CO2 emisyonlarının ortalama değerini,

CO2 benzin.i: i nolu taşıtta No. i’de referans benzin ile yapılan üç adet Tip I deneyi sonucunda elde edilen, CO2 emisyonlarının ortalama değerini,

ifade eder.

CO2 emisyonları ve yakıt tüketimi oranları aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Gruba mensup her taşıt için, resmî CO2 emisyonu değerleri yukarıdaki oranlarla çarpılır.

6.2.2.5 Egzoz emisyonları (M2, M3, N2 ve N3 kategorisi taşıtlar)

Ana motor/motorlar, aşağıdaki şekilde, Yönetmelik No. 49’da 5) belirtilen deneye tâbi tutulur:
Aşağıdaki her yakıt için 13 modlu çevrimde emisyon ölçümleri:

(i) Referans dizel yakıt,
(ii) Ticarî CNG

CO, HC, NOx emisyonları ve parçacıklar, Yönetmelik No. 49’a göre hesaplanmalıdır 5).

Referans dizel yakıt kullanan deney motoru/motorları, motorun/motorların tip onayı sırasında uygulanan sınır değerlere uygun olacaktır.

Sonradan takılan sistemle donatılmış ve CNG kullanan motora/motorlara ilişkin emisyon şartları, düzenlenen her kirletici madde (CO, HC, NOx ve parçacıklar) için elde edilen sonuçların aşağıdaki şartları sağlaması halinde, yerine getirilmiş sayılacaktır:

(1) M < 0,85S + 0,4G
(2) M < G

Burada;
M: Sonradan takılan sistemle ve CNG ile yapılan 13 modlu deney sonucunda elde edilen, bir kirletici maddeye ait emisyonların değerini,

S: Referans dizel yakıt ile yapılan 13 modlu deney sonucunda elde edilen, bir kirletici maddeye ait emisyonların değerini,

G: Motorun/motorların tip onayına göre tek bir kirletici maddeye ait emisyonların sınır değerini,

ifade eder.

6.2.3 Güç şartları
Ana taşıt/taşıtlar veya motor/motorlar aşağıdaki deneylere tâbi tutulmalıdır:

6.2.3.1 Bu yönetmelikte Madde 2’de belirtildiği gibi ana taşıta/taşıtlara veya ana motora/motorlara monte edilmiş bir adet sonradan takılan CNG sistemi numunesi, Madde 6.2.3.2 veya 6.2.3.3’te tarif edilen deney işlemlerine tâbi tutulmalıdır.

6.2.3.2 Şasi dinamometresi yöntemi:
Bir şasi dinamometresi ile her ana taşıtta, aşağıdaki yakıtlardan her biriyle tekerleklerdeki azamî güç ölçülür:

(i) Referans benzin,
(ii) Referans yakıt G20 veya G25

CNG ile ölçülen güç, benzinle ölçülen güçten +%5 düşük olmalıdır.

Güç ölçümlerinin ortalaması aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Motor gücü oranı aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Gruba mensup her taşıt için, resmî motor gücü değerleri yukarıdaki oranla çarpılır.

6.2.3.3 Motor dinamometresi yöntemi:
Yönetmelik No. 85’e göre, bir motor dinamometresi ile her ana taşıtta/taşıtlarda, aşağıdaki yakıtlardan her biriyle krank milindeki azamî güç ölçülür:

(i) Ticarî benzin veya dizel yakıt,
(ii) Ticarî CNG.

Güç ölçümlerinin ortalaması aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Motor gücü oranı aşağıdaki şekilde hesaplanmalıdır:

Gruba mensup her taşıt için, resmî motor gücü değerleri yukarıdaki oranla çarpılır.

7 El kitapları

7.1 Montaj el kitabı
Sonradan takılan sistemin taşıta nasıl monte edileceğini açıklayan kılavuz.

7.1.1 Kapsam
Bu Maddenin amacı, montaj el kitabında bulunması gereken asgarî bilgi ve şartların dökümünü vermektir..

7.1.2 Referans standardlar listesi

7.1.3 Genel şartlar

7.1.3.1 Montaj el kitabının amacı, LPG/CNG donanımlarının montajı sırasında izlenecek doğru işlemlerin nasıl olması gerektiğini ortaya koymak suretiyle montajcıya (montajı gerçekleştiren) yol göstermektir.

7.1.3.2 Montaj el kitabı sonradan takılan sistem imalâtçısı tarafından hazırlanmalıdır.

7.1.3.3 Montaj el kitabı sonradan takılan sistemin bir parçasıdır ve bu nedenle mutlaka dönüşüm kiti içinde yer almalıdır.

7.1.3.4 Dönüşüm kitine dâhil edilen montaj el kitabı, sonradan takılan dönüşüm sisteminin sevk edileceği ülkenin dilinde yazılmış olmalıdır.

7.1.3.5 Montaj el kitabı iki bölüme ayrılabilir:

Bölüm I: (i) Ana taşıt üzerine monte edilmiş ve tip onayı kuruluşu tarafından gerekli deney ve muayenelere tâbi tutulmuş sonradan takılan sistem numunesinin açıklamasını içeren bölüm ve

(ii) Sonradan takılan sistem imalâtçısının alternatif olarak gösterdiği aksamların listesini içeren bölüm.

Bölüm II: (i) Ana taşıt grubuna mensup tüm taşıtlar için geçerli montaj talimatlarından oluşan bir bölüm.

7.1.3.6 El kitabının I. Bölümü, tip onayı veren kuruluşa sunulmalıdır.
7.1.3.7 El kitabının II. Bölümü, tip onayı veren kuruluş tarafından belirlenecek bir tarihte sonradan takılan sistem imalâtçısı tarafından söz konusu kuruluşa sunulmalıdır.

7.1.4 Montaj el kitabında bulunması gereken bilgiler

7.1.4.1 Sonradan takılan sistem tarifi

7.1.4.1.1 Sonradan takılan sistem onay numarası

7.1.4.1.2 Taşıt imalâtçısı/imalâtçıları

7.1.4.1.3 Taşıtın kategorisi

7.1.4.1.4 Taşıt tipi

7.1.4.1.5 Motor tipi

7.1.4.1.6 Motor hacmi

7.1.4.1.7 Aktarma organı tipi

7.1.4.1.8 Taşıtın modeli

7.1.4.1.9 Sonradan takılan dönüşüm sistemi tipi (LPG veya CNG)

7.1.4.1.10 Montaj talimatı numarası

7.1.4.1.11 Sonradan takılan sistemin her aksam için aşağıdaki bilgileri içeren genel şeması.
(a) Tanıtım numarası
(b) İmalâtçının kodu
(c) Tip onayı (varsa)
(d) Tanklar konusunda: Kapasite/imalâtçı/tip/son kullanma tarihi veya yenileme tarihi.

7.1.4.1.12 Taşıta monte edilen tankın bağlantı tertibatlarının çizimleri.

7.1.4.2 Montaj talimatları

7.1.4.2.1 Motor bölmesi içindeki aksamın ayrı ayrı ve açık yerleşim plânını gösteren ayrıntılı şema veya fotoğraflarla birlikte çeşitli aksama ait montaj talimatları.

7.1.4.2.2 Montajcının sonradan takılan sistem tip onayı plâkasını (dönüşüm kiti içinde bulunan) yerleştireceği tam konumu gösteren talimatlar.

7.1.4.2.3 Kabloların bağlanacağı mekanik aksamlarını da içeren elektrik sisteminin ayrıntılı tesisat şeması.

7.1.4.2.4 Kablo tesisatlarını gösteren, motor bölmesi içindeki elektrikli aksamların ayrıntılı yerleşim plânı.

7.1.5 Uygun montaj denetimi

7.1.5.1 Montaj el kitabında, montajcının donanımı emniyetli olarak çalışacak şekilde ve gerektiği gibi monte edilip edilmediğini ve montaj talimatlarına tam olarak uyulup uyulmadığını kontrol etmesi için izlemesi gereken ayrıntılı işlemler ve yapması gereken faaliyetler ayrıntılı bir şekilde yer almalıdır.

7.1.6 Çalıştırma işlemleri

7.1.6.1 Montaj el kitabında, montajcı tarafından yerine getirilmesi gereken çalıştırma işlemlerine yer verilmelidir.

7.1.7 Bakım talimatları

7.1.7.1 Montaj el kitabında, gerek ayrı ayrı aksamın, gerekse bir bütün olarak sistemin kullanım ömrü boyunca (taşıtın yaptığı km cinsinden süre) tâbi tutulacağı tüm olağan servis/bakım (tip) işlemlerini gösteren bir bakım programına yer verilmelidir.

7.1.7.2 Montaj el kitabında, sistemin montajı/bakımı için gerekli uzmanlık düzeyi belirtilmelidir.

7.1.8 Sistem arızası

7.1.8.1. Montaj el kitabında, sistemin arızalanması durumunda yapılacak işlemler belirtilmelidir.

7.1.9 Teşhis

7.1.9.1 Dönüşüm kiti içinde arıza teşhis sistemi varsa, montaj el kitabında arıza halinde yapılacak düzeltici faaliyetlerle birlikte böyle bir sistemin ayrıntılı tarifi verilmelidir..

7.2 Son kullanıcılar için kullanıcı el kitabı

7.2.1 Kapsam
Bu madde, son kullanıcılar için LPG/CNG sistemlerinin bakımı için hazırlanan bir el kitabında bulunması gereken asgarî şartları belirtir.

7.2.2 Genel şartlar

7.2.2.1. Kullanıcı el kitabının amacı, taşıtlara monte edilen LPG/CNG sistemlerinin karakteristikleri ve emniyet özellikleri konusunda son kullanıcılara bilgi vermektir.

7.2.2.2. Kullanıcı el kitabı, sonradan takılan sistem imalâtçısı tarafından hazırlanmalıdır.

7.2.2.3 Donanım imalâtçısı, kullanıcı el kitabında, LPG/CNG sistemlerinin doğru kullanım ve emniyetli bir şekilde çalıştırılması için ihtiyaç duyulan tüm bilgilere yer vermelidir.

7.2.2.4 Kullanıcı el kitabı, sistemin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmeli ve bu nedenle mutlaka LPG/CNG sistemleri ile birlikte kullanıcıya teslim edilmelidir.

7.2.4.5 Kullanıcı el kitabı, sistemin sevk edileceği ülkenin dilinde yazılmış olmalıdır.

7.2.4.6 Kullanıcı el kitabında, hangi ürün tipine, versiyonuna ve üretim yılına uygulanabileceği belirtilmelidir.

7.2.4.7 Kullanıcı el kitabında, aşırı ortam şartları ile ilgili bilgi verilmelidir.

7.2.5 Kullanıcı el kitabında bulunması gereken bilgiler

7.2.5.1 Teknik özellikler
Kullanıcı el kitabında en az aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir:

(a) Çalışma özellikleri,
(b) Normal çalışma şartları altındaki performansı,
(c) Aşırı ortam şartları.

7.2.5.2 Emniyet talimatları
Kullanıcı el kitabı, sağlık ve emniyet açısından tehlike oluşturan durumlara ilişkin olarak, aşağıdaki şekilde sınıflandırılmış uyarılarda bulunmalıdır:

(a) Sistemin optimum kullanım şekli konusunda tavsiyeler (TAVSİYELER başlığı altında)
(b) Yanlış/kötü kullanım nedeniyle ortaya çıkabilecek muhtemel problemler konusunda dikkat çekme (DİKKAT başlığı altında)
(c) Gerekli işlemlere uyulmadığı takdirde mala ve cana gelebilecek zararlar konusunda uyarılar (UYARI başlığı altında).
Emniyet sembolleri kullanılıyorsa ve kullanıldığında, bu semboller uluslararası SI sistemine uygun olmalı ve hangi amaçla kullanıldıkları kullanıcı el kitabında açık bir şekilde belirtilmelidir.
Kullanıcı el kitabında, taşıtın yeniden boyanması ve kurutma kabinine sokulması durumunda alınması gereken tedbirlere yer verilmelidir.

7.2.5.3 LPG/CNG sitemlerinin tarifi
LPG/CNG sisteminin tüm aksamı, kullanım amacı, kullanım şekli ve işlevi bakımından açık bir şekilde tarif edilmelidir.

7.2.5.4 LPG/CNG sisteminin ilk kullanımı ve ayarlanması
Kullanıcı el kitabında, son kullanıcının sistemin ilk defa çalıştırılması ve/veya ihtiyaç duyulduğunda sistemin ayarlanması ile ilgili tüm bilgilere yer verilmelidir.

7.2.5.5 LPG/CNG sitemlerinin çalıştırılması

7.2.5.5.1 LPG/CNG sitemlerinin doldurulması
Kullanıcı el kitabında, LPG/CNG tanklarının doldurulması için gerekli işlemler sırasıyla belirtilmelidir. LPG kullanılan durumlarda, azamî doldurma seviyesinin %80 olduğuna özellikle dikkat edilmelidir.

7.2.5.5.2 Yakıt değiştirme işlemi
Kullanıcı el kitabında, bir yakıttan diğer alternatif yakıta geçme yöntemi, işlem sırası belirtilerek açık bir şekilde tarif edilmelidir.

7.2.5.5.3 Elle kumanda edilen (manuel) vanaların açılması/kapanması
Kullanıcı el kitabında, varsa, elle kumanda edilen vanaların nasıl kullanılması gerektiği açıkça belirtilmelidir.

7.2.5.5.4 Seviye göstergesi
Kullanıcı el kitabında, seviye göstergesinin yeri (örneğin, torpido gözünde veya tankta) belirtilmelidir. Göstergeyi nasıl okuyacağı kullanıcıya açıkça izah edilmeli ve LPG kullanılan durumlarda azamî %80’lik doldurma seviyesine dikkat çekecek şekilde açıkça gösterilmelidir.

7.2.5.5.5 Bakım
Bakım gerekiyorsa, kullanıcı el kitabında, yapılacak bakımın tipi ve sıklığı belirtilmelidir.

7.2.5.5.6 Arıza ve onarım
Kullanıcı el kitabında, sistemin arızalanması durumunda yapılacak işlemler açıkça belirtilmelidir.

Sistemde arıza teşhis sistemi varsa, kullanıcı el kitabında bu sistem ayrıntılı bir şekilde tarif edilmeli ve arızayı gidermek amacıyla yapılacak müdahale ve işlemler belirtilmelidir.

7.2.5.5.7 Sistemin sökülmesi
Kullanıcı el kitabında, sistemin taşıttan sökülmesi gerektiği durumlarda alınacak tedbirler uygun bir şekilde belirtilmelidir.

8 Sonradan takılan sistem tip onayında değişiklik yapılması ve onay kapsamının genişletilmesi

8.1 Taşıtın tahrik sisteminde sıkıştırılmış doğalgaz kullanılması amacıyla, taşıta özel donanım montajının her değişikliği, sonradan takılan sisteme tip onayı veren kuruluşa bildirilmelidir. Bu kuruluş, duruma göre:

8.1.1 Yapılan değişikliklerin sonradan takılan sistem üzerinde belirgin bir olumsuz etki doğurmasının ihtimal dâhilinde olmadığına ve herhalükârda sistemin bu şekliyle de gerekli şartlara uygun olduğuna karar verebilir veya

8.1.2 Deneylerin yapılmasından sorumlu teknik servisten ilâve bir deney raporu hazırlamasını isteyebilir.

8.2 Yukarıda Madde 8.1.1 ve 8.1.2’de belirtilen her iki durumda da, söz konusu yetkili kuruluşa güncellenmiş montaj el kitabının sunulması gerekir.
8.3 Değişikliklerin belirtilerek onayın teyit edilmesi veya reddedilmesi, yukarıda Madde 5.3’te belirtilen işlem doğrultusunda bu yönetmeliği uygulayan 1958 Tarihli Anlaşmaya taraf ülkelere bildirilmelidir.

8.4 Onay kapsamının genişletilmesine izin veren yetkili kuruluş, bu tip onayı genişletmesine belli bir seri numarası vermeli ve bunu bu yönetmeliğin Ek 1A ve/veya Ek 1B’de verilen örneğe uygun bir bildirim formu vasıtasıyla bu yönetmeliği uygulayan 1958 Tarihli Anlaşmaya taraf ülkelere bildirmelidir.

9 İmalâtın uygunluğu
İmalâtın uygunluğu işlemleri, Anlaşmanın İlâve 2’sinde (E/ECE/324 - E/ECE/TRANS/505/Revizyon 2) belirtilen hükümlere uygun olmalıdır.

10 İmalâtın uygunsuzluğu için verilecek cezalar

10.1 Bir sonradan takılan sistem tipi için bu yönetmeliğe uygun olarak verilen onay, yukarıda Madde 9’da öngörülen şartlara uyulmadığı takdirde geri çekilebilir.

10.2 Bu Yönetmeliği uygulayan Anlaşmaya Taraf bir Ülke, daha önce verdiği bir onayı geri çekerse, bu yönetmeliğin Ek 1A ve/veya Ek 1B’de verilen örneklere uygun bir formu vasıtasıyla durumu derhal bu yönetmeliği uygulayan Anlaşmaya Taraf diğer Ülkelere bildirmelidir.

11 İmalâtın tamamen durdurulması

11.1 Onay sahibi bu yönetmeliğe göre onaylanmış bir sonradan takılan sistem tipinin imalâtını tamamen durdurursa, bunu onayı veren kuruluşa bildirmelidir. İlgili bildirimi alan bir yetkili kuruluş, durumu, bu yönetmeliğin Ek 1A ve/veya Ek 1B’de verilen örneğe uygun bir bildirim formu vasıtasıyla bu Yönetmeliği uygulayan 1958 tarihli Anlaşmaya taraf diğer ülkelere bildirmelidir.

12 Onay deneylerinin yapılmasından sorumlu teknik servislerin ve idari bölümlerin isim ve adresleri

12.1 Bu yönetmeliği uygulayan Anlaşmaya taraf ülkeler, onay deneylerini yapmaktan sorumlu teknik servisler ile onayı veren ve diğer ülkelerde verilen onayı, onay kapsamının genişletilmesini, onayın reddedilmesinin, onayın geri çekilmesini bildiren formların gönderileceği idarî bölümlerin isim ve adreslerini Birleşmiş Milletler Sekreterliğine bildirmelidir.

Ek 1A

Bildirim

(azami boyut: A4 (210 x 297 mm))

Bildirimde bulunan idarenin adı:
…………………
………………
…………………

Yönetmelik No. 115 uyarınca bir sonradan takılan LPG donanımı tipi ile ilgili bildirim 2)

ONAY VERİLDİ
ONAYIN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
ONAY REDDEDİLDİ
ONAY GERİ ÇEKİLDİ
İMALÂT TAMAMEN DURDURULDU

Onay No.: ……………… Kapsam genişletmesi No.: …………………

1. Sonradan takılan LPG donanımı aşağıdakilerden oluşmaktadır:

Yakıt tankı

Yakıt tankına takılı aksesuarlar 2)
%80 dolulukta kapama vanası
Seviye göstergesi
Basınç tahliye vanası (boşaltma vanası)
Basınç tahliye cihazı (sigorta)
Taşma vanalı, uzaktan kumandalı servis vanası
LPG yakıt pompası var/yok 2)
Çoklu vana, aşağıdaki aksesuarları içeren: ……………………………………
Havalandırmalı muhafaza
Güç kaynağı girişi (pompa/harekete geçiriciler (aktüatörler)) 2)
Yakıt pompası 2)
Buharlaştırıcı/basınç regülatörü 2)
Kapama vanası 2)
Geri dönüşsüz vana 2)
Gaz borusu basınç tahliye vanası 2)
Servis bağlantısı (kaplin) 2)
Esnek hortum 2)
Uzaktan doldurma noktası 2)
Gaz püskürtme cihazı veya püskürtücü 2)
Gaz miktarı ayarlama (dozaj) ünitesi 2)
Gaz karıştırma ünitesi 2)
Elektronik kumanda ünitesi i 2)
Basınç/sıcaklık algılayıcısı 2)
LPG filtre ünitesi 2)

2. Ticarî adı veya marka
3. İmalâtçının adı ve adresi……………………………………………………………………
4. Varsa, imalâtçının temsilcisinin adı ve adresi………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
5. Onay başvuru tarihi ………………………………………………
6. Onay deneylerinin yapılmasından sorumlu teknik servis………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
7. Bu servisin düzenlediği raporun tarihi
8. Bu servisin düzenlediği raporun numarası
9. Onay verildi/reddedildi/genişletildi/geri çekildi 2)
10. (Varsa) kapsam genişletmesinin nedeni/nedenleri
11. Sonradan takılan sistemin monte edilebileceği taşıt tipleri (M1 ve N1 kategorileri), veya sonradan takılan sistemin monte edilebileceği taşıt tipleri (diğer taşıt kategorileri) ve, varsa, CO2 ve güç oranları (bkz. bu Ek’in İlâvesi)

11.1. Emisyon şartları:
Yönetmelik No. 83, …… ….seri numaralı değişiklikler 3) onay A/B/C 2)
Yönetmelik No. 49, ………. seri numaralı değişiklikler 3)
12. Yer
13. Tarih
14. İmza
15. Onay başvurusu veya kapsam genişletmesi talebiyle birlikte verilen dokümanlar, talep halinde temin edilebilir.

1/ Onayı veren/reddeden/kapsamı genişleten/geri çeken ülkenin ayrım numarası (bu yönetmelikteki onay hükümlerine bakınız).
2) Uygulanmayanı çiziniz.
3) Taşıt veya motorun ilk tip onayı sırasında yürürlükte olan değişiklikler.

Ek 1A - İlâve

Yönetmelik No. 115 uyarınca, sonradan takılan LPG donanımı tipi ile ilgili bildirime ilâve

(Onay No. ……………… Kapsam genişletmesi No. ………………)

1. Sonradan takılan donanımın deneye tâbi tutulduğu taşıtlar:

Taşıt No 1 2 n
Marka:
Tip:
Motor:
Güç:
Kategori:

2. Deney sonuçları:

CO2LPG /CO2 benzin oran ı2):

GüçLPG /Güç benzin (veya dizel) Oranı:

3. Sonradan takılan sistem tipinin uygun görüldüğü taşıt tipi/tipleri:

Yakıt Benzin (veya dizel) 1) LPG
Taşıt tipi Motor tipi Güç
(kW) CO2
(g/km) (2) Güç
(kW) CO2
(g/km) (2)

(1) Uygulanmayanı çiziniz.
(2) Sadece M1 kategorisi taşıtlar için geçerlidir.

Ek 1B

Bildirim
(azami boyut: A4 (210 x 297 mm))

Bildirimde bulunan idarenin adı:
…………………
………………
…………………

Yönetmelik No. 115 uyarınca bir sonradan takılan CNG sistemi tipi ile ilgili olarak:

ONAY VERİLDİ
ONAY KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
ONAY REDDEDİLDİ
ONAY GERİ ÇEKİLDİ
İMALÂT TAMAMEN DURDURULDU

Onay No. …………… Kapsam genişletmesi No. ……………

1. Sonradan takılan CNG donanımı aşağıdaki elemanlardan oluşmaktadır:

Tank
Tanka takılı aksesuarlar 2)
Seviye veya basınç göstergesi
Basınç tahliye vanası (boşaltma vanası)
Taşma vanalı, uzaktan kumandalı otomatik vana
Basınç tahliye cihazı (sigorta)
Gaz sızdırmaz mahfaza
Basınç regülatörü 2)
Otomatik vana 2)
Çek valf 2)
Esnek yakıt borusu veya hortumu 2)
Doldurma ünitesi 2)
Gaz/hava karıştırıcısı (püskürtücü)
Gaz akış ayarlayıcısı
Gaz/hava karıştırıcısı (karbüratör)
Elektronik kumanda ünitesi 2)
Basınç/sıcaklık algılayıcısı 2)
CNG filtresi 2)

2. Ticarî adı veya markası
3. İmalâtçının adı ve adresi
4. Varsa, imalâtçının temsilcisinin adı ve adresi
5. Onay başvuru tarihi
6. Onay deneylerinin yapılmasından sorumlu teknik servis
7. Bu servisin düzenlediği raporun tarihi
8. Bu servisin düzenlediği raporun numarası
9. Onay verildi/reddedildi/genişletildi/geri çekildi 2)
10. (Varsa) genişletmenin nedeni/nedenleri
11. Sonradan takılan sistemin monte edilebileceği taşıt tipleri (M1 ve N1 kategorileri), veya sonradan takılan sistemin monte edilebileceği taşıt tipleri (diğer taşıt kategorileri) ve varsa, CO2 ve güç oranları (bu Ek’in İlâvesine bakınız)

11.1. Emisyon şartları:
Yönetmelik No. 83, ……… seri numaralı değişiklikler 3), onay A/B/C 2)
Yönetmelik No. 49, ……… seri numaralı değişiklikler 3)
12. Yer:
13. Tarih:
14. İmza:
15. Onay başvurusu veya kapsam genişletmesi talebiyle birlikte verilen dokümanlar, talep halinde temin edilebilir.

1/ Onayı veren/reddeden/kapsamı genişleten/geri çeken ülkenin ayrım numarası (bu yönetmelikteki onay hükümlerine bakınız).
2) Uygulanmayanı çiziniz.
3) Taşıt veya motorun ilk tip onayı sırasında yürürlükte olan değişiklikler

Ek 1B - İlâve

Yönetmelik No. 115 uyarınca, sonradan takılan CNG donanım tipi ile ilgili bildirime ilâve

(Onay No. …………… Kapsam genişletmesi No. …………)

1. Sonradan takılan donanımın deneye tâbi tutulduğu taşıtlar:

Taşıt No. 1 2 n
Marka:
Tip:
Motor:
Güç:
Kategori:

2. Deney sonuçları:

CO2CNG /CO2 benzin Oranı: (2): ………………………………………………………
GüçCNG /Güç benzin (veya dizel) Oranı: ……………………………………………………

3. Sonradan takılan sistem tipinin uygun görüldüğü taşıt tipi/tipleri:

Yakıt Benzin (veya dizel) 1) CNG
Taşıt tipi Motor tipi Güç
(kW) CO2
(g/km) 2) Güç
(kW) CO2
(g/km) 2)

(1) Uygulanmayanı çiziniz.
(2) Sadece M1 kategorisi taşıtlar için geçerlidir.

Ek 2A

Sonradan takılan LPG sistemi tip onayı işaretinin düzenlenmesi

a = En az 8 mm

Sonradan takılan LPG sistemi plâkasına iliştirilen yukarıdaki onay işareti, bu sistemin Yönetmelik No. 115’e göre 000000 onay numarası ile İtalya’da (E3) onaylanmış olduğunu gösterir. "#" sembolü sonradan takılan LPG sistemini ve onay numarasının ilk iki rakamı onayın Yönetmelik No. 115’in orijinal şeklindeki şartlara uygun olarak verildiğini gösterir.

E3 #115R-000000
İsim veya ticarî marka
TİP: LPG/CNG Tarih
• Buharlaştırıcı/regülatör………………………
• Gaz besleme sistemi………………………….
• Emniyet cihazı………………………………..
• Yakıt tankı…………………………………….
• ………………………………………………..
• ………………………………………………...

Üzerinde onay işareti ve sonradan takılan sisteme ilişkin bazı teknik bilgiler bulunan yukarıdaki plâka, kalıcı olarak taşıtın gövdesine tutturulmalıdır.

Ek 2B

Sonradan takılan CNG sistemi tip onayı işaretinin düzenlenmesi

a = En az 8 mm

Sonradan takılan CNG sistemi plâkasına iliştirilen yukarıdaki onay işareti, bu sistemin Yönetmelik No. 115’e uygun olarak 000000 onay numarası altında, İtalya’da (E3) onaylanmış olduğunu gösterir. "*" sembolü sonradan takılan CNG sistemini onay numarasının ilk iki rakamı onayın Yönetmelik No. 115’in orijinal şeklindeki şartlara uygun olarak verildiğini gösterir.

E3 *115R-000000
İsim veya ticarî marka
TİP: LPG/CNG Tarih
• Buharlaştırıcı/regülatör………………………
• Gaz besleme sistemi………………………….
• Emniyet cihazı………………………………..
• Yakıt tankı …………………………………….
• ………………………………………………..
• ………………………………………………...

Üzerinde onay işareti ve sonradan takılan sisteme ilişkin bazı teknik bilgiler bulunan yukarıdaki plâka, kalıcı olarak taşıtın gövdesine tutturulmalıdır.

Ek 3A

Taşıtlara monte edilen sonradan takılan LPG donanımlarının tip onayı için gerekli bilgilerin tam listesi

1. Ana taşıtın tarifi

1.1. İmalâtçının adı ve adresi

1.2. Kategori ve tanıtım tipi

1.3. Şasi tanıtım numarası

1.4. Belgelendirme numarası

1.5. İçten yanmalı motor tanıtım tipi

1.5.1. Çalışma prensibi ve termodinamik çevrim

1.5.2. Doğal havalandırmalı veya basınçlı

1.5.3. Motor hacmi

1.5.4. Egzoz gazı dönüştürücü sistemi tipi

1.5.5. Ateşleme sistemi tipi

2. Sonradan takılan LPG sisteminin tarifi

2.1. Ticarî adı veya marka sahibi

2.2. Tanıtım tipi

2.3. Taşıta montaj işlemine ilişkin çizimler / akış şemaları

2.4. Buharlaştırıcı/basınç düzenleyicisi/düzenleyicileri

2.4.1. Marka/markalar

2.4.2. Tip/tipler

2.4.3. Belgelendirme numarası

2.4.4. Tanıtım

2.4.5. Çizimler

2.4.6. Ana ayar noktalarının sayısı

2.4.7. Ana ayar noktaları yardımıyla yapılan ayarın prensibinin tarifi

2.4.8. Rölanti ayar noktalarının sayısı

2.4.9. Rölanti ayar noktaları yardımıyla yapılan ayarın prensibinin tarifi

2.4.10. Diğer ayar imkânlarının (varsa) isimleri (tarif ve çizimler)

2.4.11. Çalışma basıncı/basınçları : 2) kPa

2.5. Karıştırıcı: var/yok 1)

2.5.1. Sayısı

2.5.2. Marka/markalar

2.5.3. Tip/tipler

2.5.4. Çizimler

2.5.5. Montaj yeri (çizim/çizimlerle birlikte)

2.5.6. Ayar imkânları

2.5.7. Çalışma basıncı/basınçları : 2) kPa

2.6. Gaz dozaj birimi: var/yok 1)

2.6.1. Sayısı

2.6.2. Marka/markalar

2.6.3. Tip/tipler

2.6.4. Çizimler

2.6.5. Montaj yeri (çizim/çizimlerle birlikte)

2.6.6. Ayar imkânları

2.6.7. Çalışma basıncı/basınçları : 2) kPa

2.7. Gaz püskürtme cihazı/cihazları veya püskürtücü/püskürtücüler: var/yok 1)

2.7.1. Marka/markalar

2.7.2. Tip/tipler

2.7.3. Tanıtım

2.7.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.7.5. Montaj çizimleri

2.8. Elektronik kumanda ünitesi

2.8.1. Marka/markalar

2.8.2. Tip/tipler

2.8.3. Montaj yeri

2.8.4. Ayar imkânları

2.9. LPG tankı

2.9.1. Marka/markalar

2.9.2. Tip/tipler (çizimlerle birlikte)

2.9.3. Tank sayısı
2.9.4. Kapasite litre

2.9.5. Yakıt tankında LPG yakıt pompası: var/yok 1):

2.9.6. Belgelendirme numarası

2.9.7. Tank montaj çizimleri

2.10. LPG tankının aksesuarları (tamamlayıcı parçaları)

2.10.1. %80 dolulukta kapama vanası:

2.10.1.1. Marka/markalar

2.10.1.2. Tip/tipler

2.10.1.3. Çalışma prensibi: Şamandıralı/diğer 1) (tarif veya çizimler ile birlikte)

2.10.2. Seviye göstergesi:

2.10.2.1. Marka/markalar

2.10.2.2. Tip/tipler

2.10.2.3. Çalışma prensibi: şamandıralı/diğer 1) (tarif veya çizimlerle)

2.10.3. Basınç tahliye vanası (boşaltma vanası):

2.10.3.1. Marka/markalar

2.10.3.2. Tip/tipler

2.10.4. Basınç tahliye cihazı (sigorta):

2.10.4.1. Marka/markalar

2.10.4.2. Tip/tipler

2.10.5. Taşma vanalı, uzaktan kumandalı servis vanası:

2.10.5.1. Marka/markalar

2.10.5.2. Tip/tipler

2.10.6. Çoklu vana: var/yok 1)

2.10.6.1. Marka/markalar

2.10.6.2. Tip/tipler

2.10.6.3. Çoklu vana tarifi (çizimlerle birlikte)

2.10,7. Havalandırma mahfazası:

2.10,7.1. Marka/markalar

2.10,7.2. Tip/tipler

2.10.8. Güç kaynağı girişi (yakıt pompası/harekete geçiriciler):

2.10.8.1. Marka/markalar

2.10.8.2. Tip/tipler

2.10.8.3. Çizimler

2.11. Yakıt pompası (LPG): var/yok 1)

2.11.1. Marka/markalar

2.11.2. Tip/tipler

2.11.3. LPG tankına monte edilmiş pompa: var/yok 1)

2.11.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.12. Kapama vanası / dönüşsüz vana / gaz borusu basınç düşürme vanası: ………… var/yok (1)

2.12.1. Marka/markalar

2.12.2. Tip/tipler

2.12.3. Tarif ve çizimler

2.12.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.13. Doldurma noktası: 1)

2.13.1. Marka/markalar

2.13.2. Tip/tipler

2.13.3. Tarif ve çizimler

2.14. Esnek yakıt hortumları/boruları:

2.14.1. Marka/markalar

2.14.2. Tip/tipler

2.14.3. Tarif

2.14.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.15. Basınç ve sıcaklık algılayıcısı/ algılayıcıları: 1)

2.15.1. Marka/markalar

2.15.2. Tip/tipler

2.15.3. Tarif

2.15.4. Çalışma basıncı/basınçları:2) kPa

2.16. LPG filtre ünitesi/üniteleri : 1)

2.16.1. Marka/markalar

2.16.2. Tip/tipler

2.16.3. Tarif

2.16.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.17. Servis kaplini/kaplinleri (acil durum sistemi bulunmayan tek yakıtlı taşıt): 1)

2.17.1. Marka/markalar

2.17.2. Tip/tipler

2.17.3. Tarif ve montaj çizimleri

2.18. Isıtma sistemi için LPG sistemine bağlantı (M2 ve M3 kategorisi taşıtlarda izin verilmektedir): var/yok 1)

2.18.1 Marka/markalar

2.18.2. Tip/tipler

2.18.3. Tarif ve montaj çizimleri

2.19. İlâve dokümanlar

2.19.1. Benzinden LPG’ye veya LPG’den benzine geçişte egzoz gazı dönüştürücüsünün fiziksel korunmasının ve LPG donanımının tarifi.

2.19.2. Sistem yerleşim plânı (elektrik bağlantıları, emiş bağlantıları dengeleme hortumları, vb.)

2.19.3. Sembol çizimi

2.19.4. Ayar bilgileri

2.20. Soğutma sistemi: (sıvılı/havalı) 1)

2.20.1. LPG donanımı bakımından sistemin tarifi/çizimleri

(1) Uygulanmayanı çiziniz.
(2) Tolerans değerini belirtiniz.

Ek 3B

Taşıtlara monte edilen sonradan takılan CNG sistemlerinin tip onayı için gerekli bilgilerin tam listesi

1. Ana taşıtın tarifi

1.1. İmalâtçının adı ve adresi

1.2. Kategori ve tanıtım tipi

1.3. Şasi numarası

1.4. Belgelendirme numarası

1.5. İçten yanmalı motor tanıtım tipi

1.5.1. Çalışma prensibi ve termodinamik çevrim

1.5.2. Doğal havalandırmalı veya basınçlı

1.5.3. Motor hacmi

1.5.4. Egzoz gazı dönüştürücü sistemi tipi

1.5.5. Ateşleme sistemi tipi

2. Sonradan takılan CNG sisteminin tarifi

2.1. Ticarî isim veya marka sahibi

2.2. Tanıtım tipi

2.3. Taşıta montaj işlemine ilişkin çizimler / akış şemaları

2.4. Basınç düzenleyicisi/düzenleyicileri

2.4.1. Marka/markalar

2.4.2. Tip/tipler

2.4.3. Sertifikasyon numarası

2.4.4. Tanıtım

2.4.5. Çizimler

2.4.6. Ana ayar noktalarının sayısı

2.4.7. Ana ayar noktaları yardımıyla yapılan ayarın prensibi ve tarifi

2.4.8. Rölanti ayar noktalarının sayısı

2.4.9. Rölanti ayar noktaları yardımıyla yapılan ayarın prensibi ve tarifi

2.4.10. Diğer ayar imkânları: varsa, isimleri (tarif ve çizimler)

2.4.11. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.5. Gaz / hava karıştırıcısı (karbüratör): var/yok 1)

2.5.1. Sayısı

2.5.2. Marka/markalar

2.5.3. Tip/tipler

2.5.4. Çizimler

2.5.5. Montaj yeri (çizim/ çizimlerle birlikte)

2.5.6. Ayar imkânları

2.5.7. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.6. Gaz akış ayarlayıcısı: var/yok 1)

2.6.1. Sayısı

2.6.2. Marka/markalar

2.6.3. Tip/tipler

2.6.4. Çizimler

2.6.5. Montaj yeri (çizim/ çizimlerle birlikte)

2.6.6. Ayar imkânları

2.6.7. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.7. Gaz /hava karıştırıcısı (püskürtücü): var/yok 1)

2.7.1. Marka/markalar

2.7.2. Tip/tipler

2.7.3. Tanıtım

2.7.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.7.5. Montaj çizimleri

2.8. Elektronik kumanda ünitesi

2.8.1. Marka/markalar

2.8.2. Tip/tipler

2.8.3. Montaj yeri

2.8.4. Ayar imkânları

2.9. CNG tankı

2.9.1. Marka/markalar

2.9.2. Tip/tipler (çizimlerle birlikte)

2.9.3. Tank sayısı
2.9.4. Toplam kapasite litre

2.9.5. Belgelendirme numarası

2.9.6. Tank montaj çizimleri

2.10. CNG tankının aksesuarları

2.10.1. Seviye veya basınç göstergesi:

2.10.1.1 Marka/markalar

2.10.1.2. Tip/tipler

2.10.2. Basınç tahliye vanası (boşaltma vanası):

2.10.2.1. Marka/markalar

2.10.2.2. Tip/tipler

2.10.3 Basınç tahliye cihazı (sigorta):

2.10.3.1. Marka/markalar

2.10.3.2 Tip/tipler

2.10.4. Taşma vanalı, uzaktan kumandalı otomatik vana:

2.10.4.1. Marka/markalar

2.10.4.2. Tip/tipler

2.10.5. Gaz sızdırmaz mahfaza:

2.10.5.1. Marka/markalar

2.10.5.2. Tip/tipler

2.11. Otomatik vana/çek valf: var/yok 1)

2.11.1. Marka/markalar

2.11.2. Tip/tipler

2.11.3. Tarif ve çizimler

2.11.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.12. Doldurma birimi: 1)

2.12.1. Marka/markalar

2.12.2. Tip/tipler

2.12.3. Tarif ve çizimler

2.13. Esnek yakıt boruları veya hortumları:

2.13.1 Marka/markalar

2.13.2. Tip/tipler
2.13.3. Tarif

2.13.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.14. Basınç ve sıcaklık algılayıcısı/ algılayıcıları: 1)

2.14.1. Marka/markalar

2.14.2. Tip/tipler

2.14.3. Tarif

2.14.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.15. CNG filtresi: 1)

2.15.1. Marka/markalar

2.15.2. Tip/tipler

2.15.3. Tarif

2.15.4. Çalışma basıncı/basınçları: 2) kPa

2.16. Servis kaplini/kaplinleri (acil durum sistemi bulunmayan tek yakıtlı taşıt): 1)

2.16.1. Marka/markalar

2.16.2. Tip/tipler

2.16.3. Tarif ve montaj çizimleri

2.17. Isıtma sistemi için CNG sistemine bağlantı (M2 ve M3 kategorisi taşıtlarda izin verilmektedir): var/yok 1)

2.17.1. Marka/markalar

2.17.2. Tip/tipler

2.17.3. Tarif ve montaj çizimleri

2.18. İlâve dokümanlar

2.18.1. Benzinden CNG’ye veya CNG’den benzine geçişte egzoz gazı dönüştürücüsünün fiziksel korunması ve CNG sisteminin tarifi.

2.18.2. Sistem yerleşim plânı (elektrik bağlantıları, emiş birimi bağlantıları dengeleme hortumları, vb.)

2.18.3. Sembol çizimi

2.18.4. Ayar bilgileri

2.19. Soğutma sistemi: (sıvılı/havalı) 1)

2.19.1. CNG donanımı bakımından sistem tarifi/çizimleri

(1) Uygulanmayanı çiziniz.
(2) Tolerans değerini belirtiniz.

Ek 4

Taşıtlara monte edilen sonradan takılan CNG/LPG sistemlerinde sızdırmazlık deneyi işlemleri

1 Kapsam
Bu Ekin amacı, sistemin gaz sızdırmazlığının kontrolünde montajcı tarafından izlenecek işlemleri tarif etmektir.

2 Sistemin montajı sonradan takılan sistem imalâtçısı tarafından temin edilen montaj el kitabının Bölüm I ve Bölüm II’sine uygun olarak yapılmalıdır.

3 LPG sistemlerinde sızdırmazlık deneyi işlemleri

3.1 Montaj işlemi tamamlandığında montajcı, Madde 7.1.5’te belirtilen montaj denetimi ve Madde 7.1.6.’da belirtilen çalıştırma işlemlerini uygulamalıdır. Sistem LPG ile doldurulduktan sonra sistemin tüm ek, bağlantı yeri ve bağlantı parçalarının bir gaz detektörü veya bir sıvı kaçak detektörü ile kontrol edilmesi zorunludur. Sistemin tüm aksamının çalışma basıncına maruz kalmasını sağlamak için solenoid vanalar açık konumda olmalıdır. Sistemde hiçbir kaçağa izin verilmemelidir.

4 CNG sistemlerinde sızdırmazlık deneyi işlemleri

4.1 Montaj işlemi tamamlandığında montajcı, Madde 7.1.5.’te belirtilen montaj denetimi ve Madde 7.1.6.’da belirtilen çalıştırma işlemlerini uygulamalıdır.. Sistem CNG ile doldurulduktan sonra sistemin tüm ek, bağlantı yeri ve bağlantı parçalarının bir gaz detektörü veya bir sıvı kaçak detektörü ile kontrol edilmesi zorunludur.. Sistemin tüm aksamının çalışma basıncına maruz kalmasını sağlamak için solenoid vanalar açık konumda olmalıdır. Sistemde hiçbir kaçağa izin verilmemelidir.

Ek 5

LPG ve CNG tankının/tanklarının taşıtlara tespit edilmesine ilişkin
hükümler

1 LPG tankının/tanklarının tespiti konusunda 01 seri numaralı değişiklikler ile değiştirilen Yönetmelik No. 67’inin şartları veya CNG tankının/tanklarının tespiti ile ilgili Yönetmelik No. 110’un şartlarının, tankın motorlu taşıta en az aşağıdaki malzemeler kullanılarak tespit edilmiş olması kaydıyla, yerine getirilmiş olduğu kabul edilecektir:

1.1 Her tank için iki tespit elemanı,

1.2 Dört cıvata ve

1.3 Bağlantı yerindeki gövde panelleri tek katlı ise uygun pul veya levhalar.

Tüm bu malzemeler; Fe 370 sınıfı, tespit cıvataları 8.8 sınıfı ve aşağıdaki tabloda verilen boyutlarda olmalıdır:

Çizelge 1

Yakıt tankı hacmi
[litre] Pul veya levhaların asgarî boyutları
[mm] Yakıt tankı elemanı asgarî boyutları
[mm] Asgarî cıvata çapları
[mm]
85’e kadar yuvarlak: 30 x 1.5
yuvarlak: 25 x 2.5 20 x 3
30 x 1.5 8
85 – 100 yuvarlak: 30 x 1.5
yuvarlak: 25 x 2.5 30 x 3
20 x 3 * 10
8 *
100 – 150 yuvarlak: 50 x 2
yuvarlak: 30 x 3 50 x 6
50 x 3 ** 12
10 **
150’den fazla LPG tanklarında 01 seri numaralı değişikliklerle değiştirilen Yönetmelik No. 67’nin hükümleri veya CNG tanklarında Yönetmelik No. 110’un hükümlerini karşılamalıdır.

(*) Bu durumda tank, en az üç tespit elemanıyla tespit edilmelidir.
(**) Bu durumda tank, en az dört tespit elemanıyla tespit edilmelidir.

2 Tankın bir koltuğun arkasına monte edilmesi halinde, taşıtın boylamasına doğrultusunda koltukla tank arasında en az 100 mm mesafe bırakılmalıdır. Bu mesafe, tank ile taşıtın arka paneli arasında ve koltuk ile ve tank arasında eşit bir şekilde paylaştırılabilir.

3 Tespit elemanları, aynı zamanda yakıt tankının kütlesini de taşıyorsa, en az üç tank tespit elemanı kullanılmalıdır.

4 Tank tespit elemanları; yakıt tankının kaymamasını, dönmemesini veya yerinden çıkmamasını sağlamalıdır.

5 Yakıt tankı ile tank tespit elemanları arasına keçe, deri veya plastik gibi koruyucu bir malzeme konulmalıdır.

6 Tank çerçevesi

6.1 Yakıt tankı, motorlu taşıta bir tank çerçevesi ve tespit elemanları yardımıyla tespit ediliyorsa, tank, tank çerçevesine en az iki tespit elemanıyla tutturulmalıdır.

6.2 Tespit elemanları, aynı zamanda yakıt tankının kütlesini de taşıy