Mevzuat yasaklıyor araç sahipleri çözüm bekliyor

Türkiye’deki mevcut mevzuat LPG’li araçların kapalı otoparklara park etmelerini yasaklıyor. Buna karşın otogazlı araçlar günden güne artıyor ve kullanıcılar bu mevzuatın değişmesini istiyor.

Türkiye'deki mevcut mevzuata göre LPG ve CNG (Sıkıştırılmış Doğal Gaz) yakıtı kullanan araçların kapalı otoparklara park etmeleri yasak. Ancak son yıllarda gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda birçok Avrupa ülkesi dahil olmak üzere dünyada çok sayıda ülke güvenlik önlemleri alınmış LPG'li araçların kapalı otoparklara park etmelerine izin veriyor. 17.08.2000 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın 'Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'e göre ise Türkiye'de, LPG ve CNG yakıtı kullanan araçların kapalı otoparklara park etmelerine izin verilmiyor. Ayrıca LPG'li araçların arka camlarına yapıştırılan sticker'lar üzerinde "Bu Araç Kapalı Yerlere Park Edilemez" ibaresi bulunuyor ve söz konusu yasak vurgulanıyor. Avrupa'da ise İngiltere, Fransa, Almanya, İspanya, Hollanda, İtalya, Belçika, Lüksemburg başta olmak üzere pek çok ülkede LPG'li araçlar kapalı otoparklara rahatça girebiliyor.

Birçok ülkede serbest

Çeşitli ülkelerde yapılan araştırmalara göre güvenlik standartlarına uygun LPG'li bir araç, benzinli bir araçtan daha az tehlike oluşturuyor. TSE-ECE R67-1'e göre, otogaz dönüşüm sistemi dahilinde araçlarda emniyet valfinin bulunmasını tavsiye ediyor. Belirtilen bu emniyet valfi, tankın iç basıncı yükseldiğinde kontrollü bir şekilde gazı dışarı bırakıyor, tankın iç basıncının düzenli bir şekilde düşürülmesini sağlıyor ve böylece aracın güvenliği artıyor. Türkiye'de, otogazlı araçların asgari yüzde 20'sinin emniyet valfi taşıdığı tahmin ediliyor. Güvenlik önlemleri alınmış LPG'li araçların kapalı otoparklarda park edememesi, cadde kenarlarında oluşan trafik sorununun büyümesine ve otomobil kullanıcıları açısından park sorununun yaşanmasına sebep oluyor. Fransa'da emniyet valfi ile donatılmış LPG'li araçlar yer altında bulunan otoparklara park edebilirken, benzer şekilde Hong Kong'ta da LPG'li araçlar, uygun havalandırma tesisatı bulunduran kapalı otoparklara rahatça girebiliyor.

Daha düşük risk taşıyor

Benzinli ve otogazlı araçların kapalı otoparklara park etmesinin insan hatası, sızıntı, havalandırma eksikliği ve yangın gibi riskleri bulunuyor. Bu riskler üzerine çeşitli araştırmalar gerçekleştiren bağımsız araştırma firmaları ilginç sonuçlara ulaştı. Hollanda merkezli Netherlands Institute of Applied Geoscience (TNO), tarafından yapılan araştırmaya göre; umuma açık otoparklardaki LPG'li ve benzinli araçların park halindeki riskleri değerlendirildiğinde LPG'li bir aracın kapalı otoparka park etmesi, benzinli bir aracın park etmesinden daha düşük bir risk taşıyor. Ayrıca, otogaz tankında bulunan emniyet valfinden ötürü, otogaz tankının patlama ihtimali, standart bir benzinli veya dizel aracın tankına göre daha düşük. Araştırmaya göre; oluşan kazalardan ötürü beklenen ölüm oranları açısından, yine LPG'li araçlar daha az risk taşıyor. Belçika merkezli Det Norske Veritas (DNV) tarafından yapılan başka bir araştırmada, LPG'li ve benzinli araçların müdahil olduğu kazalar incelenip, LPG'li bir araçta ve benzinli bir araçta gerçekleşecek olan sızıntıdan ötürü yangın çıkma risklerinin aynı olduğu sonucuna varıldı. Ayrıca tankların darptan ötürü ve yangında yüksek ısıdan ötürü patlama olasılıklarının LPG'li araçlarda, benzinli araçlardan daha düşük olduğu ortaya çıktı. i olduğunu gösteriyor.

LPG'li araç sahipleri kapalı otopark uygulaması için ne düşünüyor?
Ziya Aydın / Öğrenci / 19
“Yanlış ve gereksiz bir uygulama”
"LPG'li araçların kapalı otoparklara park edememesi yanlış bir uygulama. LPG'li araç kullanıyorum ve aracımı kapalı otoparklara park edemediğim için sorun yaşıyorum. Eğer bir tehlike varsa neden bu tür araçların kullanılmasına izin veriliyor? Eğer bir tehlike yoksa da neden kapalı otoparklara park edemiyoruz? Güvenlik önlemlerini almış otomobil kullanıcıları neden mağdur ediliyor."

Seyfullah Maral / Pazarlama / 34
“Uygulamayı yanlış buluyorum”
"LPG'li araçların kapalı otoparklara park edememesi uygulaması yüzünden kapalı otoparklara park edemeyip, açık otopark arıyoruz. Uygulamayı yanlış buluyorum. Bu araçların belirtilen riskleri taşımadığını düşünüyorum. Denetimden geçmiş, sızdırmazlık belgesi almış bir aracın, kapalı otoparka girememe nedenini anlayamıyorum. Bu araç ‘sızdırmıyor' diye belgesini almışsa, neden kapalı otoparka giremiyor?"

“Türkiye’deki kapalı otoparkların hepsine havalandırma sistemi bulunması şartı getirilmeli”

Voltran Otogaz LPG Dönüşüm Sistemleri Üçyıldız Otomotiv Satınalma Müdürü Sercan Kaldan, kapalı otoparklarda yeterli havalandırma bulunması halinde LPG'li araçların buralara park edebilmesinin bir sorun oluşturmayacağını söyledi:
"LPG'li araçların kapalı otoparklara park edememesi ile ilgili uygulamayı kısmi olarak doğru buluyorum. LPG'nin havadan ağır bir yakıt olması nede-niyle olası bir gaz kaçağı durumunda LPG kapalı alanlarda birikinti halinde kalır. En ufak bir kıvılcımda dahi yangına hatta patlamaya sebebiyet verecek noktaya gelir. LPG'li araçların Türkiye'de kapalı otoparklara park edememesinin temel nedeni budur. Yer seviyesinin altında kalan otoparklarda oluşabilecek kaçak durumlarında LPG'nin tahliyesine yönelik havalandırma sistemi kurulması gerekir. Bu doğal seleksiyonla yapılamaz. LPG'li araçların kapalı otoparklara park etmesinin araçlarda gaz kaçağı olmadığı durumlarda hiçbir sakıncası yoktur. Ancak Türkiye'deki araçların ömrü, montaj ve tesisatları dikkate alındığında bu konuda bazı risklerin olduğu görülecektir. Montajı yapılmış, denetlemelerden geçmiş bir araçta dahi, aracın bagajına eşya yüklerken kullanıcıdan kaynaklanan veya yol koşullarından dolayı çok ufak miktarlarda kaçaklar meydana gelebilir. Küçük bir ihtimal olmasına karşın bu bir risktir. Türkiye'deki uygulama, yeraltı otoparklarına gerekli havalandırma sistemi kurulmadan kaldırılamaz. Ancak LPG'li araçların bazı açık otoparklara dahi alınmaması uygulamanın Türkiye'de saptırıldığı anlamına geliyor.

Havalandırma sistemi yeterli otoparklara park serbestisi getirilebilir

LPG'li araçların havalandırma sistemi yeterli otoparklara park edebilmesi serbest bırakılabilir. Ancak bu ayrıma gidilmeden yapılan yasaklama Türkiye'ye has bir durumdur. Mevcut uygulamadaki tek aktör LPG montajını yapan kişi ve kurumlar değil. Konunun diğer aktörleri de otoparkları işletenlerdir. LPG montajlarında nasıl riskler varsa, otopark işletmelerinde de aynı riskler bulunuyor. LPG'li araçların kapalı otoparklara park edememesi ile ilgili uygulamanın kalkması durumunda, kapalı otoparklarda yeterli havalandırma sisteminin bulunması konusunda kesin tedbirlerin alınması gerekir.”

“Mevzuatlar zamanla gelişecek uygun hale gelecek”

Voltran LPG Dönüşüm Sistemleri Üçyıldız Otomotiv Kalite Güvence Müdürü Cengizhan Atasever:
"Türki-ye'deki mevzuat henüz tam olarak oturmadı. Çünkü LPG'nin Türkiye'deki gelişimi çok eski değil. Türkiye'de üretici, yetkili servis ve araçların trafikteki denetimleri sıklaştırıldıkça, hem firmalara hem montajcılara hem de direk kullanıcılara uygun mevzuatlar daha da geliştirilecektir. Zamanla kapalı otoparkların standartları uygun hale gelecektir. Gönül ister ki, biz nasıl ürünümüzün fabrikadan çıkışına garanti verebiliyorsak, otopark işletmeleri de otoparkların güvenirliliği konusunda yeterli garantiyi verebilsin ve LPG'li araçlarda oraya rahatlıkla girebilsin. Bu bizim açımızdan da gazlı arabaların ekonomiye katkısı açısından da çok önemli."

“Sistem oturunca LPG’li araçlara ilişkin yönetmelik kalkabilir”

Tepe Nautilus Alışveriş Merkezi İşletme Müdür Yardımcısı Nihat Demir "LPG'li araçlarda uygulanan sistem iyileştirildiğinde ve kapalı otoparklarda yeterli havalandırma sistemi uygulandığında LPG'li araçların kapalı otoparklara park etmelerinin bir sakıncası olmayacaktır" dedi:
Türkiye'de benzinli araçlarda yangın veya patlama olasılığı mevcut LPG sistemli araçlara göre daha az. Otoparkımızda emiş pompaları mevcut ve havalandırma sistemi bulunuyor. Ayrıca otoparkımızın yapılış şekli itibarıyla karşılıklı iki çıkış ve bir giriş mevcut; karşılıklı havalandırma sistemi bulunuyor. Otoparkımız yaklaşık 3 bin araca hizmet veriyor. Örneğin 3 bin aracın aynı anda bulunması esnasında karbondioksit gazı yükseldiğinde devreye giren bir sistemimiz var. Gaz birikmesi durumunda tahliye fanları devreye giriyor. Dolayısıyla otoparkımızda gaz sıkışması gibi bir durum olamaz. LPG'li araçların kapalı otoparklarımıza girmesine kesinlikle izin vermiyoruz.

LPG sistemleri standartlara uygunsa müsaade edilebilir

Sistem oturunca Türkiye'de de LPG'li araçların kapalı otoparklara park etmeleri serbest olabilir. Sadece standarda uygun ve güvenlik önlemleri alınmış araçlar için müsaade edilebilir diye düşünüyorum. Bütün alışveriş merkezlerinin kapalı otoparklarında havalandırma sistemi mutlaka bulunuyor, çünkü binanın mimarisinde bunu yapma zorunluluğu var. Ayrıca otoparklarda giriş ve çıkışları birbirine karşılıklı hale getirip hava akımı oluşturabiliyorsanız o zaman havanın sirkülasyonu kolay oluyor. LPG'li araçlarda uygulanan sistem iyileştirildiğinde ve kapalı otoparklara yeterli havalandırma sistemi kurulduğunda LPG'li araçların kapalı otoparklara park etmelerinin bir sakıncası olmayacaktır.

“Türkiye ve Avrupa’da LPG”li araç kitleri’nin standartları farklı”

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Sekreteri Ali Ekber Çakar LPG'li araçların kapalı otoparklara park edememesi ile ilgili görüşlerini Enerji Petrol & Gaz'a değerlendirdi.

"LPG'li araçlar gerçekten de en az benzinli ve dizel araçlar kadar güvenli. Ancak LPG ve CNG'li yakıt kullanan araçların Avrupa'da birçok ülkede kapalı otoparklara park edebilmesi, buna karşın Türkiye'de park edememesinin nedeni, LPG'li araç kitlerinde Türkiye'de ve Avrupa'da kullanılan standartların farklılığından kaynaklanıyor. Türkiye'de kullanılan standart ECR 67-01, Avrupa'daki standart ise ECR-115'tir. ECR-115 bizdeki standarda göre daha komplike ve daha gelişkin. Türkiye'de geçerli olan ECR 67-01'in yaygınlaşması ve yasadışı araç dönüşümlerinin engellenmesi daha yeni bir durum. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın; LPG'ye dönüştürülen araçların kullanımına ilişkin Odamızca yürütülen gaz sızdırmazlık testlerinin yanı sıra dönüşüme ilişkin son kontrollerinin yapılarak montaj tespit raporlarının da Odamız tarafından düzenlenmesine yönelik 2005 yılında yaptığı yetki devrinden sonra söz konusu standardın oturtulmasına çalışılmış ve başarı sağlanmıştır."

“Gerekli altyapının mutlaka oluşturulması gerekiyor”

"Bu arada Avrupa'da yaygın bir şekilde kullanılan ECR-115 uluslar arası standardının Türkiye'de geçerli olması için ECR 67-01 uygulamalarının oturtularak yerleşik kılınması, standartlarda bir kaosa yol açılmaması gibi etkenlerin gözetilmesinin yanı sıra; yerli üretimin organizasyonu, ithalatın düzenlenmesi, dönüşüm firmalarının eğitim, araç, gereç donanımını tamamlamaları gibi gerekli altyapının da mutlaka oluş-turulması gerek-mekte. Odamız gerek araçların kullandığı Kit'lerin gerekse araçlara yapılan dönüşümlerin denetlenmesinde yetkili ve Bakanlık mevzuatlarına uygun olarak bu denetimleri yapmakta. Türkiye'de LPG-CNG'li araç kullanımının daha da yaygınlaşması, mevcut standardın yeni standartlarla değiştirilmesine yönelik sektörün bütününün hazır olması ve bunlara yönelik Bakanlığımızın yeni standardı gerekli görmesiyle birlikte Odamızın yürüttüğü denetimler de söz konusu gelişmelere bağlı olarak yapılabilecek."