Beşinci Kültür ve Araştırmaları Sempozyumu’nun üçüncü oturumunda yerel meydanın gerekliliği konularında bilgiler paylaşıldı.

2 4 Temmuz 2009 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan Beşinci Kültür Araştırmaları Sempozyumu’nun üçüncü oturumunda Yerel Medya’nın Gerekliliği konusu tartışıldı. Başkanlığı’nı Karaelmas Gazeteciler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Atilla Öksüz’ün yaptığı oturuma, yazar Fikret Bila, Doğuş Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve Medya Grup Başkanı Erman Yerdelen ve TGC Başkanı Orhan Erinç konuşmacı olarak katıldı. Oturumun açılış konuşmasını yapan Öksüz, Anadolu’daki insanlar her zaman isterler ki medya da sorunları çıksın. Haberlerin sunumu, paylaşımı yerel gazeteler bu yüzden önemli. Yerel bir konu yerel bir televizyonda uzun, uzun verilebilir ama ulusal televizyonda 30 saniye bile belki çıkmaz. Zonguldak’ta 70’e gazetemiz var ama düzenli çıkan 35 gazetemiz var. Resmi ilan gazetede bağımlılık söz konusu var. Yaygın medyanın Anadolu ekleri bizi bir ara sıkıntıya sokmuştu. Özellikle reklam pazarı konusunda. Özeleştiri mekanizmasını çalıştırırsak doğru yerde olacağımıza inanıyorum dedi.

Yerel medyanın gerekliliği konusunda söylenecek çok sözün olduğunu ifade eden Doğuş Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve Medya Grup Başkanı Erman Yerdelen, yerel medyanın zorluklarının en büyüğünün yerli oligarşinin basın üzerindeki etkisi olduğunu ifade etti. Yerdelen, Yerel meydanın gerekliliği hususunda söylenecek çok şey var. Ama Zonguldak’ta 70 gazete 38 tanesi günlük veya haftalık çıkıyorsa bu kadar gazeteye gerek var mı? diye sormak lazım. Nüfusu milyona ulaşmamış bir il de bu kadar gazetenin olmasını irdelemek lazım. Ben aslında gazeteci değilim. Yazılı basından değilim. Benim işim daha çok görsel medya. Bugün yerel medyanın zorlukları var. Bu zorlukların en büyüklerinden bir tanesi yerli oligarşinin basın üzerindeki etkisidir. Ben buna siyaset falan da demiyorum yerel oligarşi diyorum. Hakkında haber yaptığınız kişi veya müessesinsin başında göreceğiniz kişi çarşıda göreceğiniz kişidir. Yerel basındaki arkadaşlarımızı gerçekten kutlamak gerekiyor. Bazı sorunlar vardır. Ekonomik ölçekler yeterli midir? Bunları da sorgulamak gerekiyor. Yerel medya deyince de ara sırada bunların başarılı örnekleri de vardır. Yerel basındaki başarılı örnekler zaman, zaman ortaya çıkabiliyor. Yerel medyada halkın ve yörenin sorunlarını meydana getirecek sorunları daha güncel olarak hatta saat bazında olayları belki de 24 saat içerisinde aktaracak bir yayıncıya ihtiyaç vardır bu da yerel televizyondur. Yerel yayın yapan kuruluşların gelirleri bazında bir takım insanların ego manyası altına sokmamak lazım. Özellikle seçim zamanları o kadar seçim zamanı yayın yapan televizyonlar var ki bazen bir adayın peşine takılıyor ve 24 saat o adayın propagandasını yapıyor. Aday da televizyonu finanse ediyor. Yerel televizyonların nitelikli kişiyi o ödenen ücretlerle bulup istihdam etmesi çok zor iş dedi.

DAHA TAHAMMÜLLÜ BİR YAPI OLUŞMALI



Ekonomik sıkıntı yaşayan yerel televizyonların ulusal gruplarla ve markalarla işbirliği yapması gerektiğini ifade eden Yerdelen, son dönemlerde radyoculuk sektöründe de çarpık seslerin arttığını sözlerine ekledi. Görsel basında daha tahammüllü bir yapının oluşması gerektiğini dile getiren Yerdelen şöyle devam etti:

Ekonomik sıkıntı yaşayan yerel televizyonların ulusal gruplarla veya markalarla iş birliği yapması gerekir. Ulusal bir televizyonun yayınladığı programı başka bir televizyon kullanamaz. RTÜK hemen gelir. O yüzden bu kanunlarda yumuşama yapılmalıdır. Yerel televizyonculuğun gelişmesi lazımdır. Bunun için daha demokratik bir ortam lazım. Biz görsel medya olarak daha tahammüllü bir yapının oluşmasından yanayız. Herkesin kusuru olabilir ama her şeyi tahammülle geniş yürekle değerlendirecek bir durum istiyoruz. Yerel insanın yerel sese yerel sorunların çözümüne yönelik aktarıcılara ihtiyacı vardır. Biz yerel televizyonculuğu ve radyoculuğu destekliyoruz. Son zamanlarda özellikle radyoculukta çok çarpık sesler var. Bu kadar kısa sürede bu kadar hızla artan radyo ve televizyonculuk dünyanın neresinde görülmüştür. Bunun nereden nereye geldiğine iyi bakmak lazım. Bu kadar büyürse Türkiye’nin bütçesi bunu kaldırmaya müsait değildir. Türkiye dünyanın 20. büyük ekonomisi ama 20. büyük reklam vereni değil.

Gazeteci yazar Fikret Bila ise memleketi Zonguldak’ta bulunmaktan mutluluk duyduğunu ifade etti. Bila, yetki mekanizmasının merkezde olması nedeniyle halkın ulusal gazetelere yöneldiğini belirtti. Herşeyin merkezden beklenmesi gibi bir düşünce yapısı olduğunu dile getiren Bila, Memleketimde bulunmaktan mutluyum. Köşelerimde Zonguldak’a yer verdiğim zamanlarda oldu. Ulusal ve siyasi ağırlıklı bir gazetede köşe yazıyorsanız buna tek başına bir köşe yazarının ve gazetenin gücü yetmiyor. Ama köşemde Zonguldak’ı yazmaktan mutluluk duyuyorum. Bizim siyasi mekanizmamız çok fazla merkezi bir mekanizmadır. Yerel karar mekanizmalarına ilgi duyabilecek bir karar verilmemektedir. Belediyelerin önemli projeleri uygulayabilecek yetkisi ağır vergi koyabilecek bir yetkisi de yoktur. Türkiye demokratik yapısın derinleştirmediği sürece her zaman ulusal basın yerel basından daha ilgi gören şekilde kalacaktır. Bu bir siyasi yapı ile ilgili bir şey. İkincisi kültürel bir boyutu olduğunu düşünüyorum. Herşeyi merkezden bekler gibi bir düşünce yapımız var. Yerel medyanın gelişmesi çok zor oluyor ve zaman alıyor. Ulusal medyada büyük sermayenin bulunması haksız rekabete neden oluyor. Bütün bunların aşılabilmesi için siyasi yapımızın yerelleştirilmesi ve merkezden yetki alınabilmesin gerektiğini düşünüyorum. İletişim çağında yaşıyoruz. Bütün bu koşullara rağmen ulusal ve yerel neden çok bu kadar gazete var dedi.

YAYIN ORGANI SİLAH GİBİ KULLANILIYOR



Türkiye’de yerel ve ulusal basın yayın işlevinin silah gibi kullanıldığını belirten gazeteci yazar Fikret Bila, bunun önlenmesi gerektiğini ve caydırıcı işlemler uygulanması gerektiğini dile getirdi. Basının gerçek işlevine döndürülmesi gerektiğini belirten Bila, Bir iş adamı her yıl para kaybederken elinde neden televizyon kanalı tutuyor. Bunun nedeni art niyet olduğudur. Bizde maalesef yerel ve ulusal basın yayın işlevi bir silah olarak kullanılıyor. Bunun önlenmesi lazım. Batı standartlarında olduğu gibi caydırıcı işlemler olması lazım. Hem ulusal hem yerel düzeyde basının gerçek işlevine döndürülmesi gerektiğini düşünüyorum. Bunları yapabilmek için sağlıklı medya oluşturulması gerektiğini düşünüyorum. Erklerin kendi işlevlerine çekilmesi gerekmektedir. Güçlenmiş yürütme ile güçlenmiş medya ortak çıkarlar üzerinde birleşmiş üzerinde ise medya gerçek işlemini yapmıyor. Eğer birleşmemiş ise medya yine gerçek işlevini yapamıyor diye konuştu.

Medya kavramı tartışıldığında bir takım haksızlıklara neden olduğunu ifade eden Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Orhan Erinç ise şöyle konuştu:

Medya diye bir kavramı tartıştığımızda kurunun yanın da yaşın da yandığı bir sonuca ulaşıyoruz. Yaptığı işle ideolojisi, düşüncesi uyuşan tek meslek gazeteciliktir. Medya diye bir kavramı tartışmak bir takım haksızlıklara da neden oluyor. Türkiye’deki yayın organların hiçbirini hiçbir Türk bulmadı. Dünyadaki örneklerden alıntılarla yayın organları kuruldu. Genel bir değerlendirmede medyayı eleştirmek haksızlık getiriyor. Anadolu’daki gezilerimizde yerel gazeteler niye çıkıyor sorusuna beş cevap buluyorum. Birincisi aileden gazeteci olan, ikincisi söyleyecek sözü olanlar, üçüncüsü matbaası olanlar, ilin veya ilçenin protokolüne girmek için ve eskiden koçancılar yani seçim öncesi korsan yayın yapanlar var. Böyle bir çeşitlilik olduğu zaman yerel yayın organları fazla oluyor. Yerel medya da gazeteler ağırlıklı olarak özveri gerektiren bir iş haline dönüştürülüyor. Eğer kullanılmaya niyetli çıkarılmıyorsa. Yerel medyanın desteklenmesi gerektiği konusunu hep tartışıyoruz. Fransa’da yerel medyaya destek veriliyor. Türkiye’de basınla ilgili bir fon oluşturulmak istendi. Ancak bu geliştirilemedi.